Sustainable Publications
 

 

 
 

A B C D E F G H I J K L M N O P Q R S T U V W X Y Z

 

 

A: Autodelen

A.jpg

Er bestaan veel materialen die we maar voor een fractie van de tijd gebruiken. Denk maar aan een geparkeerde auto, die meer dan 98% van de tijd langs de weg staat. Maar ook babykleertjes of een overheidsgebouw tijdens de weekends worden onderbenut. Hoe kunnen we ervoor zorgen dat alles wat bestaat, zo goed mogelijk gebruikt wordt? Het antwoord op die vraag is deeleconomie. Heel wat deelplatformen maken het mogelijk om je eigen spullen met anderen te delen. Maar er bestaan ook bedrijven, die in een abonnements- of huurvorm, producten als diensten aanbieden.

Wat te doen met een auto die meestal stil staat?

In the picture: Partago. Coöperatie met als doel om meer samen elektrisch te rijden. Met meer propere lucht, meer rust en meer plaats in de publieke ruimte, maar ook meer hernieuwbare energie in onze auto's.

A autodelen.jpg

Autodelen.net is het Vlaams Netwerk Autodelen is een vzw met als doel de ecologische, sociale en economische voordelen van autodelen te maximaliseren door de belangen te bundelen van de particuliere autodeelgroepen en autodeelorganisaties, autodelen te vertegenwoordigen tegenover (lokale) overheden, de uitbouw van het algemeen concept autodelen, innovatie en pilootprojecten.

A autodelen caramigo drivy.jpg

Zelf een auto ter beschikking? Er bestaan verschillende websites waar je hem kan aanbieden zodat anderen er ook gebruik van kunnen maken. Caramigo en Drivy zijn er twee van.

B: Biobrandstof

B.jpg

Biobrandstoffen zijn gemaakt van biomassa. Ze zijn een vervangmiddel voor fossiele brandstoffen. Heel wat planten kunnen als basis dienen voor biobrandstoffen, zoals koolzaad, zonnebloem, soja, palm, bieten, rietsuiker, tarwe of mais.

B biobrandstof zonnebloem.jpg

Biobrandstoffen zijn niet onbesproken: wanneer land wordt gebruikt om gewassen te kweken voor biobrandstoffen, is die landbouwgrond niet meer beschikbaar voor voedselteelt, waardoor een concurrentiepositie ontstaat.

Rijden auto’s binnenkort op soja?

Bio Base Europe Pilot Plant

Europa’s grootste, recentste en meest ambitieuze pilootfabriek voor de verwerking van biomassa. In de BBEPP kunnen onderzoekers uittesten hoe ze beloftevolle experimenten uit hun labo, op grotere schaal kunnen toepassen. Hier komen wetenschappers van ver naartoe om te testen hoe ze microgrammen kunnen opschalen naar kilo’s, en kilo’s naar tonnen. Enige voorwaarde: de processen zijn biogebaseerd - dat wil zeggen dat ze opgebouwd zijn uit organische en hernieuwbare grondstoffen.

C: CCU (CARBON CAPTURE and USAGE)

C

In West-Europa wordt de meeste CO2 uitgestoten door het opbranden van fossiele brandstoffen. Puntbronnen - bijvoorbeeld raffinaderijen, elektriciteitscentrales of hoogovens - zorgen voor de helft van de hele Vlaamse uitstoot, en die uitstoot is relatief makkelijk op te vangen en te controleren.

Wat te doen met een auto die meestal stil staat?
CCU

CO2 wordt door de natuur wel terug opgenomen via groene planten en oceanen, maar dat gebeurt erg langzaam. Via Carbon Capture & Usage (CCU) wordt gezocht naar een manier om dat sneller te doen, door die CO2 om te zetten in brandstoffen en chemische bouwstenen.

CO2PERATE

Wat is het: Een onderzoeksproject dat een samenwerking is tussen Universiteit Gent, Universiteit Antwerpen en KU Leuven. De deelnemende vakgroepen ontwikkelen onafhankelijk, katalysetechnologieën waarmee ze CO2 naar mierenzuur en methanol omzetten, met als energiebron hernieuwbare zonne-energie.

D: Divestment

D

Divestment of desinvesteren is het weghalen van obligaties, aandelen of andere activa uit een bepaalde branche, om druk te zetten om bepaalde ethische, politieke of economische doelen te bereiken.

Divestment

Divestment in de wapenindustrie is al langer een fenomeen. Recenter wordt gedesinvesteerd in fossiele brandstoffen. De redenering: elke investering in 'ouderwetse' energieproductie- en verbranding (steenkool, olie, gas) gaat, versterkt de klimaatopwarming.

Een financieel systeem is fair als het ten dienste staat van de samenleving en niet omgekeerd.

Fairfin vzw

Een organisatie die mensen aanzet om geld in te zetten als middel voor maatschappelijke verandering.

E: Empowerment / Sociocratie 3.0

Empowerment

Empowerment of ‘versterking’ gaat over het vergroten van zelfbeschikking van mensen en gemeenschappen.

E empowerment.jpg

Sociocratie 3.0 is een tool die leden van een groep of organisatie versterkt. De collectieve wijsheid van de leden wordt ingezet en invloed en inspraak worden zo goed mogelijk verdeeld, zodat er een meer gelijkwaardige samenwerking ontstaat. De leden van de organisatie nemen verantwoordelijkheden op in overleg, en geven ze zo ook door.

Deze ‘versterkende’ organisatievorm contrasteert met het klassieke hiërarchische ‘trapjesmodel’. De macht binnen een organisatie verschuift van de hiërarchische ladder naar de leden van de groep.

Sociocratie 3.0: effectief samenwerken op elke schaal

Sociocracy 3.0

Een gratis, open organisatiemethode voor groepen om zich decentraal te organiseren rond een gemeenschappelijk doel.

F: Fablab

F

In fablabs - ‘fabrication laboratories’ - of makerspaces ontmoeten makers elkaar en delen ze machines. In een fablab vind je duurdere machines zoals een lasercutter, een CNC-frees of een 3D-printer, maar je vindt er doorgaans ook elektronica of een goede oude hamer of vijl. Vaak leidt het delen van machines ook tot het delen van ontwerpen en ideeën.

Fablab

In de vroege jaren 2000 openden over de hele wereld heel wat open werkplaatsen hun deuren. De fablabs geven een nieuwe invulling aan empowerment* – mensen die zelf kunnen produceren, verkrijgen zo een stukje onafhankelijkheid. En zo wordt ‘maken’ ook een vorm van sociaal activisme.

Timelab

Wat is het: Het eerste Belgische fablab. Timelab combineert stedelijkheid met het aanbieden van tijd, ruimte en reflectiemogelijkheden voor makers, denkers en doeners in een samenleving in beweging. Speciale interesse in de commonsbeweging.

Door verbeeldingskracht, zelfreflectie en concrete acties meebouwen aan het vertrouwen in nieuwe werkvormen.

G: gemeenschapsmunt

Gemeenschapsmunt

Gemeenschapsmunten, complementaire munten Een gemeenschapsmunt kan een extra stimulans geven aan een lokale economie op, of het kan een middel zijn om burgers te stimuleren om taken op te nemen die niet door de overheid of de markt worden opgenomen.

Lokale economie stimuleren met een eigen munt
Gemeenschapsmunt

Gemeenschapsmunten hebben bepaalde voordelen. Ze kunnen werken als buffer tegen onverwachte marktschommelingen, als manier om een extra vermogen op te bouwen, of als een waarderingssysteem voor een meer solidaire samenleving.

SamenDoen

Wat is het: SamenDoen is een gemeenschapsmunt die in omloop werd gebracht in de Nederlandse gemeenten Tholen en Bergen op Zoom. Burgers die meedoen aan SamenDoen, krijgen een online account en een spaarpas. Ze kunnen punten verdienen door lokaal te winkelen of door bijvoorbeeld vrijwilligerswerk, mantelzorg of klusjes uit te voeren voor stadsgenoten. Een percentage van de verdiende punten naar lokale doelen.

H: Hernieuwbare Energie

Hernieuwbare Energie

Vandaag bestaat ons hernieuwbaar energieaanbod waar we gebruik van kunnen maken uit wind, zon en biomassa. Nieuwere toepassingen als warmtepompen, warmtekrachtkoppelingen of thuisopslag in batterijen winnen aan belang.

Hoe zorgen we voor energie die niet op raakt?
Hernieuwbare energie

Naast zon, wind en biomassa gaan ook nieuwe, niet-fossiele brandstoffen steeds belangrijker worden, zoals waterstof en mierenzuur, twee voorbeelden van CCU*.

BeauVent

Een coöperatie die mensen verenigt die mee investeren in energie-efficiëntie en de productie van groene energie uit zon, wind en biomassa.

I: Intelligente netten of Smart Grids

Intelligente netten

Een intelligent net of een smart grid is een elektriciteitssysteem dat de vraag naar elektriciteit afstemt op het aanbod. Waar het conventionele elektriciteitsnet nauwelijks opslagmogelijkheden kent, vraaggestuurd is en hiërarchisch is opgebouwd, wordt in een smart grid het verbruik beter afgestemd wordt op hoeveel energie er opgewekt wordt.

Intelligente netten

Hoeveel duurzame energie wordt opgewekt, is relatief onvoorspelbaar. De productie vindt plaats onafhankelijk van de vraag. Het is afhankelijk van bijvoorbeeld zon en wind. Door de vraag te sturen met een smart grid kan deze beter op het momentane aanbod afgestemd worden.

Efficiënter energienetwerk

J: Jevons-effect (Grenzen aan de groei)

Jevons-effect (Grenzen aan de groei)

Wanneer een dienst of product goedkoper wordt, sparen mensen dat vrijgekomen bedrag niet noodzakelijk op, maar ze ge- of verbruiken net meer - zoals in het geval van goedkope energie - of kopen er iets anders mee - zoals een andere auto, een vakantiehuisje of een flatscreen in elke kamer. De paradox is dat kostbare energie sparen, cash vrijmaakt om meer op te doen. De energiebesparingen kunnen deels of volledig opgaan in het consumentengedrag. Met andere woorden, een superefficiënt systeem kan een revolutie veroorzaken of net een nieuwe vloed van materialisme katalyseren.

Jevons effect

In 1865 nam de Engelse econoom William Stanley Jevons waar dat technologische verbeteringen die de efficiëntie van het gebruik van steenkool deden toenemen, in een breed scala van industrieën juist leidden tot een verhoogde consumptie van steenkool. Hij stelde dat men er, in tegenstelling tot wat men zou verwachten, niet op kan rekenen dat technologische verbeteringen het brandstofverbruik verminderen.

Jevons stelde dat men er, in tegenstelling tot wat men zou verwachten, niet op kan rekenen dat technologische verbeteringen het brandstofverbruik verminderen.

K: Korte Keten

Korte keten
Groenten uit de tuin van de buren!
Korte Keten

L: Lokaal

Lokaal
Het reduceren van vervoer zorgt niet enkel voor een vermindering van CO2 maar houdt ook onze ecosystemen in stand
l lokaal.jpg